Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – uznając wielkość dorobku Józefa Mackiewicza, wytrwale wspierającego idee: niepodległości Polski, wolności i przyjaznego współistnienia narodów Europy Środkowo-Wschodniej oraz niezłomnego oporu przeciwko komunizmowi, ustanowił rok 2022 – Rokiem Józefa Mackiewicza. Na zakończenie uroczystych obchodów, upamiętniających sławnego publicystę i historyka, Instytut Pamięci Narodowej przygotował pierwszy w historii…
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – uznając wielkość dorobku Józefa Mackiewicza, wytrwale wspierającego idee: niepodległości Polski, wolności i przyjaznego współistnienia narodów Europy Środkowo-Wschodniej oraz niezłomnego oporu przeciwko komunizmowi, ustanowił rok 2022 – Rokiem Józefa Mackiewicza. Na zakończenie uroczystych obchodów, upamiętniających sławnego publicystę i historyka, Instytut Pamięci Narodowej przygotował pierwszy w historii film fabularny o Józefie Mackiewiczu i jego żonie Barbarze Toporskiej.
Historia życia tego wybitnego polskiego pisarza i publicysty jest gotowym scenariuszem na wielką epicką opowieść, którą w wolnej i demokratycznej Polsce, powinniśmy już dawno obejrzeć na wielkim szklanym ekranie.
Józef Mackiewicz w pełni zasłużył, aby jego nazwisko znalazło się na kartach historii, a jego postać została przybliżona szerokiemu gronu Polaków. Instytut Pamięci Narodowej postanowił nadrobić zaległości i uroczyste obchody roku Józefa Mackiewicza, zakończyć premierą filmu „Czarny sufit”, ekranizując sylwetkę, sławnego pisarza i publicysty. Uroczysta Premiera odbyła się 14 grudnia 2022 roku w Filmotece Narodowej – Instytucie Audiowizualnym w Warszawie.
„Józef Mackiewicz był jednym z pierwszych Polaków – obok Ferdynanda Goetla i Jana Emila Skiwskiego – którzy widzieli zwłoki polskich oficerów w Katyniu. W 1952 roku zeznawał przed specjalną komisją Kongresu USA badającą zbrodnię katyńską. Opublikował setki artykułów wspomnieniowych i komentarzy politycznych. Nie uznawał PRL jako legalnej formy państwowości polskiej. Był nieustannie krytykowany przez część środowisk Armii Krajowej na emigracji za negatywną ocenę polityki KG AK, wobec ZSRS podczas wojny oraz za swój nieprzejednany antykomunizm” – podkreślili autorzy filmu.
Józef Mackiewicz był tym pisarzem, którego książki w czasach PRL nigdy nie były, wydane legalnie.
„Jego książki ukazywały się jedynie nakładem wydawnictw emigracyjnych lub w drugim obiegu (łącznie 51 pozycji). Uważał, że prawda jest bardziej dramatyczna niż fikcja literacka. Łączył fikcję z dokumentami, mieszał w narracji reportaż i sceniczność, panoramiczną i personalną prezentację wydarzeń, pedantycznie przedstawiał szczegóły przyrodnicze, historyczne i lokalne, miał też znakomite wyczucie języka mówionego.
Swoim pisarstwem dowodził, że zarówno niemiecki nazizm, jak i sowiecki komunizm są uosobieniem zła” – zaznaczyli twórcy filmu.
Akcja filmu „Czarny sufit” toczy się w 1968 roku w Monachium, gdzie pisarz prześladowany przez władze komunistyczne w Polsce, wyemigrował wraz z żoną Barbarą Toporską. Warto zauważyć, że fabuła obrazu opowiada historię Mackiewiczów tuż po interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji.
W domu głównych bohaterów pojawia się wieloletni przyjaciel, redaktor paryskiej „Kultury” Jerzy Giedroyć. Choć to spotkanie, tak naprawdę nigdy nie miało miejsca w rzeczywistości – twórcy filmu, ten zabieg wykorzystali celowo. Wspólna biesiada, dwóch wybitnych postaci polskiej kultury, pozwoliła twórcom obrazu, przybliżyć kontrowersyjną postać publicysty i jego poglądy na temat ówczesnej sytuacji międzynarodowej, kondycji Polski Ludowej, a także systemu komunistycznego.
Film przypomina dialog dwóch pisarzy, gdzie Giedroyć raczej jest cierpliwym słuchaczem. Debata ma na celu przedstawić, zwłaszcza młodemu pokoleniu, postać Józefa Mackiewicza jego poglądy na system komunistyczny, Kościół katolicki oraz diagnozę procesów i reform w PRL.
W roli Józefa Mackiewicza wystąpił polski aktor filmowy i teatralny Marek Kalita. Żonę Mackiewicza – Barbarę Toporską zagrała Agnieszka Wosińska, natomiast Jerzego Giedroycia – Krzysztof Stroiński. Reżyserem obrazu jest Arkadiusz Biedrzycki.
Film można obejrzeć za darmo, na kanale YouTube – Instytutu Pamięci Narodowej.